Amarumayu
Boats at Amazon River.JPG
Tiyay: Flag of Brazil.svg Brasil
Flag of Colombia.svg Kulumbya
Flag of Peru.svg Piruw
Suni kay: 6.400 km
Pukyu Mismi urqu , Ariqipa suyu Piruw
15°27′S, 71°52′O
Kayman purin: Atlantiku mama qucha
Uraykuy hanaq kaypa puchun: 5.597 m
Purimuq mayukunap k'iti hawan: 7.050.000 km²
Purimuq mayukuna: Marañun, Wallaqa, Ukayali, Japurá, Yanamayu, Purus mayu, Madeira, Napu, Tapajós, Xingu, Tocantins
Llaqtakuna: Ikitus - Pukallpa - Manaus - Belém - Macapá - Santarém
Wat'akuna: Marajó wat'a
Chakakuna:
Tiyay
Amazon river basin.png
Amarumayu purimuq mayukunawan: Amarumayu sach'a-sach'a suyu.
Amarumayu
Amarumayu purimuq mayukunawan

Awqaq sipaskuna mayu (kastilla simipi, purtuyis simipi: Amazonas) nisqaqa Tiksi muyuntinpi lliwmanta aswan hatun, 6,400 km suni mayum. Piruwpiqa Ukayali Awriq mayukunap tinkunpi paqarispa, sach'a-sach'anta Atlantiku mama quchaman kallpan. Chay hatun AmaruAwqaq sipas mayup sach'a suyuntaqa Awqaq sipas sachasapa nispa ninchikmi.

Yaykuq mayukunaLlamk'apuy

  

Hatun mayukunaLlamk'apuy

Mayu Mama llaqta Suni kay (km) Mayup purimuq mayu
Amarumayu   Brasil /   Kulumbya /   Piruw 7.020
Purus   Brasil /   Piruw / 3.379 Amarumayu
Madeira o Madera   Brasil /   Buliwya 3.239 Amarumayu
Yapura   Brasil /   Kulumbya 2.820 Amarumayu
Tocantins   Brasil 2.750 n/d
Araguaia   Brasil 2.575 Tocantins
Juruá   Brasil /   Piruw 2.410 n/d
Yanamayu   Brasil /   Kulumbya /   Winisuyla 2.250 Amarumayu
Xingu   Brasil 2.100 n/d
Mamoré   Brasil /   Buliwya 2.000 Madeira / Madera
Tapajós   Brasil 1.900 n/d
Putumayu   Brasil /   Kulumbya /   Ikwadur /   Piruw /   Ikwadur 1.575 n/d
Guaporé o Itenez   Brasil /   Buliwya 1.530 Madeira / Madera
Itonomas   Buliwya 1.493 Iténez
Wapay   Buliwya 1.438 Mamoré
Marañun   Piruw 1.415 n/d
Iriri   Brasil 1.300 Xingu
Juruena   Brasil 1.240 Tapajós
Madre de Dios   Buliwya /   Piruw 1.150 Beni
Beni   Buliwya 1.130 Madeira / Madera
Wallaqa   Piruw 1.100 Marañun
Blanco   Buliwya 1.087 Iténez
Yata   Buliwya 1.060 Mamoré

Yurayura Uywa-uywapasLlamk'apuy

 
Puhuyu (puka bukya, mayu delphin: Inia geoffrensis).

Kaypipas qhawayLlamk'apuy

Hawa t'inkikunaLlamk'apuy

"https://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Awqaq_sipaskuna_mayu&oldid=621108" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)