Qallariy akllana suyuta kichariy

Awqaq sipas suyu

(Amarumayu suyu-manta pusampusqa)
Amarumayu sach'a-sach'a suyu nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Awqaqsipas suyu
Aucasiri tawaqu jach'a suyu
Departamento de Amazonas
Utcubamba amazonas peru.jpg
Utkupampa mayu, Amarumayu suyu (Piruw)
Amarumayu suyu Wallqanqa
Perú Amazonas.png
Escudo amazonasregion.png
Unancha
Flag of Amazonasregion.png
.
Mama llaqta Flag of Peru.svg Piruw
Tinkurachina siwikuna 2º 59" S, 77º 9" y 78º 42" W
Pruwinsyakuna 7
Distritukuna 83
Uma llaqta Chachapuyas
Simikuna qhichwa simi, kastilla simi, aguaruna simi, wambisa simi
Runakuna 375.993 (inei 2007)
Runa ñit'inakuy - runa / km²
Hallka k'iti kanchar 39.249,13 km²
Hanaq kay - m
Kamasqa wata 21 ñiqin ayamarq'a killapi 1832 watapi
Kamachiq runa Gilmer Horna Corrales
(2015–2018)
Karu rimay yupay +41
Pacha suyu UTC-5
Qhichwa simipi llika tiyanan
Kastilla simipi llika tiyanan regionamazonas.gob
Amarumayu suyup pruwinsyankuna
Provinces of Amazonas region.PNG

Awqaq sipas suyu nisqaqa (aymara simipi: Aucasiri tawaqu jach'a suyu; kastilla simipi: Departamento de Amazonas) Piruw llaqtahuñum. Uma llaqtanqa Chachapuyas llaqtam.

Yuyarina

Allpa saywachiLlamk'apuy

Llaqta pusay RakiyLlamk'apuy

Qanchis wamanim kan.

Wamani Tiyaqkuna (2007)[1] Uma llaqta
Bagua 71.757 Bagua
Bongara 27.465 Jumbilla
Chachapuyas 49.700 Chachapuyas
Kunturkanki 43.311 Santa María de Nieva
Luya 48.328 Lamud
Rodríguez de Mendoza 26.389 Mendoza
Utkupampa 109.043 Hatun Bawa

RunakunaLlamk'apuy

Amarumayu suyupi Awahun, Wampisa runakunam tiyanku.

SimikunaLlamk'apuy

Amarumayu suyupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.[2]

Simi Rimaqkuna 2004 (%) Rimaqkuna 2009 (%)
Qhichwa simi 0,4 0,3
Pachan simi /1 2,4 13,7
Kastilla simi 97,0 85,7
Hukkuna /1 0,2 0,3

/1 inlish simiwan, ruqt'u runakunawan

Amarumayu suyupiqa aguaruna simitam, kastilla simitam, qhichwa simitam, wambisa simitam rimanku.

Pruwinsya Kastilla simita rimaqkuna /1 % Indihina simita rimaqkuna /1, /2 %
Bagua 47,489 76.1 14,832 23.8
Bongará 24,439 99.5 47 0.2
Chachapuyas 44,292 99.3 170 0.4
Kunturkanki 3,348 9.6 31,499 90.2
Luya 42,231 99.3 42 0.1
Rodríguez de Mendoza 23,525 99.6 26 0.1
Utkupampa 95,853 99.5 324 0.3
Llapan 281,177 85.4 46,940 14.3

/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata

/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)

Pukyu: [3]

Karu puriyLlamk'apuy

YachachiyLlamk'apuy

Suyupi paqarisqakunaLlamk'apuy

Kaypipas qhawayLlamk'apuy

PukyukunaLlamk'apuy

Hawa t'inkikunaLlamk'apuy

"https://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Awqaq_sipas_suyu&oldid=635680" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)