Qallariy akllana suyuta kichariy
Ampay mamallaqta willkachasqa
Uspaccocha nevado.jpg
Uspaqucha Ampay nina urquwan
Mama llaqta: Flag of Peru.svg Piruw
Tiyay Apurimaq suyu, Awankay pruwinsya, Tampurqu distritu
Tinkurachina siwikuna 13°33'23 - 13°36'46 S
72°55'52 - 72°51'06 W
Hallka k'iti k'anchar 36.355 ha
Hanaq kay m
Kamasqa wata 23 ñiqin anta situwa killapi 1987 watapi D.S. 042-87-AG
Karu puriqkuna / wata:
Pacha suyu:
Llika tiyanan [www.]
'
Uspaccocha entrada.JPG
Tarwi (Lupinus mutabilis)

Ampay mamallaqta willkachasqa (kastilla simipi: Santuario Nacional de Ampay) muyuyqa qhawasqa kasan, Piruw mama llaqtapi, ,Apurimaq suyupi, Awankay pruwinsyapi, Tampurqu distritupi. Llipinchispa qhawakuntaqmi askha qhapaq kasqan hina. Quchakunatapis qhawariytaya munasankun.

Allpa saywachiLlamk'apuy

ChiriqunuyLlamk'apuy

FloraLlamk'apuy

Sach'a-sach'ap yurankunaLlamk'apuy

Suti Latin suti Ayllu
Intimpa Podocarpus glomeratus Podocarpaceae
Chachakuma Escallonia resinosa Grossulanaeae
T'asta Escallonia myrtilloides Grossulanaeae
Phanka Escallonia heverea Grossulanaeae
Atuq siwis Cedrela lilloi Meliaceae
Tuqti Juglans neotropica Juglandaceae
Kalastu Smallanthus glabratus Asteraceae
Kalastu Smallanthus parviceps Asteraceae
Lima-lima Prunus rigida Rosaceae
Mayu mansana Hesperomeles lanuginosa Rosaceae
Waman qiru Styloceras launfolia Buxaceae
Chuyllur Vallea stipularis Elaeocarpaceae
Chuyllur Citharexylum latifolium Verbenaceae
Chuyllur Cornus peruvianus Cornaceae
Unka Myrcianthus oreophylla Myrtaceae
Wankar tipa Randia boliviana Rubiaceae
Qutu kiswar Gynoxys spp Asteraceae
Sach'a kira Lupinus ampaiensis Fabaceae
Llutha (lluthu) Myrsine spp Myrsinaceae
Ullantay saracha Saracha punctata Solanaceae
  • 1985 (Galiano, Tupayachi, Ricalde, Tupayachi, Venero), Pukyu: [1]

FaunaLlamk'apuy

Ñuñuqkunap layankuna 1995 watapiLlamk'apuy

Ñuñuqkuna Ayllukuna Layakuna
Wayaqayuq ñuñuq
(Marsupialia)
Q'arachupa
(Didelphidae)
1
Masu
(Chiroptera)
Phyllostomidae
Vespertillionidae
Desmodidae
2
1
1
Aycha uquq ñuñuq
(Carnivora)
Allqu rikch'aq ayllu (Canidae)
Michi rikch'aq ayllu (Felidae)
Achuqalla rikch'aq ayllu (Mustelidae)
Carvidae
1
2
2
2
Khankiq
(Rodentia)
Chupasapa ukucha (Muridae)
(Chinchillidae)
(Cavidae)
13
1
2

(Galiano, Tupayachi, Nuñez, Ochoa, Zevallos, 1995)

Karu puriyLlamk'apuy

Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakunaLlamk'apuy

1962 watapiqa kimsa ayllu Santuario Nacional de Ampay suyupi tiyarqan, ca. 1977 watapi 30 ayllu karqan. Kamasqa watapiqa, 1987, 70 ayllu muyuypi tiyarqan, Tuturpampa, Qucha, Phaqchaq, Umaq'ata, Chupapata, Sawanay, Ñacchiru, Supayhuayq'u, Llawipunku, Negromonte llaqtakunapi (Hostnig & Palomino, 1997). 1996 watapiqa 51 runa Ñacchiru llaqtapi, Umaccata llaqtapi, Chupapata llaqtapipas tiyarqan, 36 runa Sawanay llaqtapi, Ampay llaqtapi, Maucacalle llaqtapipas, 38 runa Qurwani llaqtapi, Uqshapampa llaqtapi, Phaqchaq llaqtapipas tiyarqan.

RunakunaLlamk'apuy

Wiñay kawsayLlamk'apuy

ApaykachanaLlamk'apuy

Kaypipas qhawayLlamk'apuy

PukyukunaLlamk'apuy

Hawa t'inkikunaLlamk'apuy

  Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna  
Mamallaqta parkikuna: Abiseo mayu · Altu Purus · Amutapi urqukuna · Bahuaja-Sonene · Cordillera Azul · Cutervo · Ichigkat muja - Kuntur Urqukuna · Manu · Tinku Mariya · Utishi · Waskaran · Yanachaga-Chemillén
Mamallaqta willkachasqa: Ampay · Kalipuy · Los Manglares de Tumbes · Megantoni · Mejía quchakuna · Tabaconas-Namballe · Wayllay
Willkachasqa ñawpa suyukuna: Ayakuchu Pampa · Chakamarka · Machu Pikchu · Pumaq sach'a-sach'a
Mamallaqta risirwakuna: Allpawayu-Mishana · Hatun Batan · Hunin · Kachi-kachi yuraq yakupas · Kalipuy · Lachay · Pakaya-Samirya · Pampa Galeras - Bárbara D´Achille · Paraqas · Sierra del Divisor · Tampupata · Titiqaqa · Tumpis
Sallqa kawsay risirwakuna : Llakipampa · Willa Uqhukuna
Reserva paisajistica: Chinchay Yawyu-Quchas · Qutawasi qhichwa
Ayllu llaqta risirwakuna: Amarakaeri · Ashaninka · Machiqinqa · Purus · Sira · Tuntanayin · Yanisha
Sach'a-sach'akuna: Hanan Mayu · Musuq Kamachina yaku ñan hark'a ñiqpi · Paqaypampa · Pukyu Santa Rosa · Puy-Puy · San Matías - San Carlos
Risirwa suyukuna: Muru Thaqu-Thaqu · Aymara-Lupaka · Chancaybaños · Cordillera de Colán · Güeppí · Pukakuru · Santiago-Comaina · Sierra del Divisor · Sumaq Pampa · Waywash Urqukuna
Chaku suyukuna: El Angolo · Sunchupampa
Huk parkikuna: Apurimaq · Hanan Kañiti Qucha Pachakayu · Pitunilla
  Apurimaq suyu  
Uma llaqta: Awankay
Pruwinsyakuna: AntapampaAntawayllaAwankayAymaraChinchiruGrauKutapampa
Amachasqa sallqa suyukuna: Ampay mamallaqta willkachasqa
Urqukuna: AmpayChankuwañaHatunqullpaTetónWamanripaWaytaniWayunka - Wallakuna: Wansu walla
Quchakuna: AnqasquchaAsiruquchaPaquchaSuyt'uquchaUspaqucha
Mayukuna: Antapampa mayuApurimaq mayuChallwanka mayuPachachaka mayuPampas mayuSantu Tumas mayu
Apurimaq suyupi rimaykuna: Chanka runasimikastillaqhichwaQusqu-Qullaw
Runa llaqtakuna: ChankaQhichwa
Mawk'a llaqtakuna: SaywitiSunturYanaqa
  Suyukuna (Piruw)  
Amarumayu · Anqash · Apurimaq · Ariqipa · Ayakuchu · Ika · Kashamarka · Lampalliqi · Lima · Luritu · Mayutata · Muqiwa · Pasqu · Piwra · Punu · Qispi Kay · Qusqu · San Martín · Sunin · Taqna · Tumpis · Ukayali · Wankawillka · Wanuku